السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )
626
تفسير الميزان ( فارسي )
ربا خوران خوب و بد را تميز نمىدهند ، مىگويند خريد و فروش هم مثل ربا است ، با اينكه خدا خريد و فروش را حلال و ربا را حرام كرده پس ، بطور كلى هر كس موعظه اى از ناحيه پروردگارش دريافت بكند ، و در اثر آن موعظه ، از معصيت خدا دست بردارد ، گناهى كه قبلا كرده بود حكم گناه بعد از موعظه را ندارد ، و امر آن به دست خدا است اما اگر باز هم آن عمل نهى شده را تكرار كند ، چنين كسانى اهل آتش و در آن جاودانند ( 275 ) . خدا ربا را ( كه مردم به منظور زياد شدن مال مرتكب مىشوند ) پيوسته نقصان مىدهد ، و به سوى نابوديش روانه مىكند ، و در عوض صدقات را نمو مىدهد ، و خدا هيچ كافر پيشه دل به گناه آلوده را دوست نمىدارد ( 276 ) . محققا كسانى كه ايمان آورده و اعمال صالح انجام مىدهند و نماز به پا داشته ، و زكات مىدهند ، اجرشان نزد پروردگارشان است ، ( چون دنيا ظرفيت اجر اين گونه اعمال را ندارد ) ، نه ترسى بر آنان هست و نه اندوهگين مىشوند ( 277 ) . هان ! اى كسانى كه ايمان آوردهايد از خدا پروا كنيد ، و آن زيادى مال را كه در اثر ربا به دست آمده رها كنيد ، اگر داراى ايمانيد ( 278 ) . حال اگر نكنيد بايد بدانيد كه در حقيقت اعلان جنگ با خدا و رسول كردهايد ، و اگر توبه كنيد اصل سرمايه تان حلال است ، نه ظلم كردهايد و نه به شما ظلمى شده است ( 279 ) . و اگر بدهكار شما در تنگى و فشار است بايد مهلتش دهيد ، تا هر وقت داشت بدهد البته اگر تصدق كنيد برايتان بهتر است اگر اهل عمل باشيد ( 280 ) . و بترسيد از روزى كه در آن روز به سوى خدا بر مىگرديد ، و آن وقت تمامى اعمالتان به شما بر گردانده مىشود ، بدون اينكه به احدى ظلم شود ( 281 ) . بيان آيات اين آيات در مقام تاكيد حرمت ربا و تشديد بر رباخواران است ، نه اينكه بخواهد ابتداء ربا را حرام كند ، چون لحن تشريع لحن ديگر است ، آن آيه اى كه مىتوان گفت حرمت ربا را تشريع كرده آيه زير است كه مىفرمايد : « يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَأْكُلُوا الرِّبَوا أَضْعافاً مُضاعَفَةً ، وَاتَّقُوا اللَّه لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ » « 1 » . آرى آيات مورد بحث مشتمل بر آيه اى نظير * ( « يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّه وَذَرُوا ما بَقِيَ مِنَ الرِّبا إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ » ) * ، كه لحن تشريع دارد مىباشد ، و از سياق آن بر مىآيد مسلمانان از آيه
--> ( 1 ) هان ! اى كسانى كه ايمان آوردهايد ، ربا را كه همان دو چندان گرفتن است مخوريد ، و از خدا بترسيد شايد رستگار شويد . « سوره آل عمران آيه 130 »